Trong quá trình vận hành hệ thống khí nén, rất nhiều doanh nghiệp chỉ quan tâm đến công suất máy nén khí mà bỏ qua việc thay thế vật tư tiêu hao định kỳ. Đây chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các sự cố như máy nhanh xuống cấp, tiêu hao điện năng, khí nén kém chất lượng, thậm chí dừng sản xuất đột ngột.
Vậy các vật tư tiêu hao trong máy nén khí gồm những gì? Bao lâu cần thay thế? Nếu không thay đúng hạn sẽ gây hậu quả ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và chủ động hơn trong việc bảo trì máy nén khí.
1. Vật tư tiêu hao máy nén khí là gì?

Vật tư tiêu hao máy nén khí là những linh kiện bị hao mòn hoặc suy giảm hiệu suất theo thời gian sử dụng, cần được thay thế định kỳ để đảm bảo:
- Máy nén khí hoạt động ổn định
- Chất lượng khí nén đạt yêu cầu
- Giảm tiêu hao điện năng
- Kéo dài tuổi thọ đầu nén và động cơ
Trong máy nén khí trục vít (đặc biệt là máy có dầu), 4 vật tư tiêu hao quan trọng nhất gồm:
- Dầu máy nén khí
- Lọc dầu
- Lọc gió
- Lọc tách dầu
Xem thêm: Phụ tùng của máy nén khí
2. Dầu máy nén khí – “máu” của hệ thống khí nén

2.1 Vai trò của dầu máy nén khí
Dầu máy nén khí không chỉ có tác dụng bôi trơn mà còn:
- Làm mát đầu nén
- Làm kín khe hở trục vít
- Giảm ma sát và mài mòn
- Giúp máy vận hành êm ái
Có thể nói, dầu máy nén khí là yếu tố quyết định tuổi thọ của đầu nén.
2.2 Khi nào cần thay dầu máy nén khí?

Thời gian thay dầu phụ thuộc vào:
- Loại dầu sử dụng
- Điều kiện vận hành
- Môi trường làm việc
Thông thường:
- Dầu khoáng: 2.000 – 3.000 giờ
- Dầu bán tổng hợp: 4.000 – 6.000 giờ
- Dầu tổng hợp cao cấp: 6.000 – 8.000 giờ
Nếu không thay dầu đúng hạn:
- Dầu bị oxy hóa, biến chất
- Nhiệt độ đầu nén tăng cao
- Gây mài mòn trục vít
- Nguy cơ bó đầu nén, chi phí sửa chữa rất lớn
Xem thêm: Rò rỉ dầu máy nén khí: Hướng dẫn cách kiểm tra khắc phục
3. Lọc dầu máy nén khí – Bảo vệ đầu nén khỏi cặn bẩn

3.1 Tác dụng của lọc dầu
Lọc dầu có nhiệm vụ:
- Loại bỏ cặn bẩn, mạt kim loại trong dầu
- Giữ dầu sạch trước khi đưa vào đầu nén
- Bảo vệ vòng bi, trục vít và các chi tiết chuyển động
Lọc dầu sạch giúp dầu phát huy tối đa hiệu quả bôi trơn.
3.2 Chu kỳ thay lọc dầu
- Thông thường: 2.000 – 3.000 giờ
- Nên thay cùng lúc với dầu máy
Nếu lọc dầu bị tắc:
- Dầu lưu thông kém
- Áp suất tăng bất thường
- Máy dễ quá nhiệt
- Tăng tiêu thụ điện năng
Xem thêm: Khi nào cần thay dầu, lọc tách
4. Lọc gió máy nén khí – Bước lọc đầu vào cực kỳ quan trọng

4.1 Vai trò của lọc gió
Lọc gió giúp:
- Loại bỏ bụi bẩn trong không khí đầu vào
- Bảo vệ đầu nén khỏi mài mòn
- Giữ hiệu suất nén ổn định
Không khí đầu vào càng sạch, tuổi thọ đầu nén càng cao.
4.2 Khi nào cần thay lọc gió?
- Môi trường sạch: 2.000 – 3.000 giờ
- Môi trường bụi nhiều: 1.000 – 1.500 giờ
- Có thể vệ sinh định kỳ nhưng không nên dùng quá hạn
Lọc gió bẩn sẽ:
- Giảm lưu lượng khí nén
- Tăng tải cho động cơ
- Làm máy nóng và tốn điện
5. Lọc tách dầu – Đảm bảo khí nén sạch và tiết kiệm dầu

5.1 Lọc tách dầu là gì?
Lọc tách dầu (bộ tách dầu) có nhiệm vụ:
- Tách dầu ra khỏi khí nén sau quá trình nén
- Thu hồi dầu quay trở lại hệ thống
- Giảm lượng dầu lẫn trong khí nén
Đây là bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khí nén và chi phí dầu
5.2 Chu kỳ thay lọc tách dầu
- Thông thường: 3.000 – 4.000 giờ
- Có thể sớm hơn nếu máy chạy liên tục hoặc môi trường khắc nghiệt
Nếu lọc tách dầu bị tắc hoặc hỏng:
- Áp suất chênh lệch tăng
- Máy tiêu thụ điện nhiều hơn
- Dầu theo khí ra ngoài gây hao dầu
- Ảnh hưởng đến thiết bị sử dụng khí
6. Vì sao cần thay vật tư tiêu hao máy nén khí đúng định kỳ?

Thay vật tư tiêu hao định kỳ giúp:
- Giảm sự cố đột ngột
- Giữ máy chạy ổn định 24/7
- Tiết kiệm điện năng
- Bảo vệ đầu nén – bộ phận đắt tiền nhất
- Kéo dài tuổi thọ toàn hệ thống
Chi phí thay vật tư nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí sửa chữa hoặc thay đầu nén.
Xem thêm: Các Lỗi Máy Nén Khí Trục Vít Thường Gặp Và Cách Xử Lý Hiệu Quả
7. Một số lưu ý khi thay vật tư tiêu hao máy nén khí

- Sử dụng vật tư chính hãng hoặc tương đương chất lượng cao
Không trộn lẫn nhiều loại dầu khác nhau - Ghi chép thời gian vận hành để theo dõi chu kỳ thay thế
- Thay lọc dầu, lọc gió, tách dầu đồng bộ để đạt hiệu quả cao nhất
Xem thêm : Quy trình bảo dưỡng máy nén khí đúng cách
Kết luận:
Dầu máy, lọc dầu, lọc gió và lọc tách dầu là những vật tư tiêu hao bắt buộc phải thay thế định kỳ trong quá trình vận hành máy nén khí. Việc thay đúng – thay đủ – thay kịp thời không chỉ giúp máy hoạt động ổn định mà còn tiết kiệm chi phí vận hành và bảo vệ dây chuyền sản xuất.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang sử dụng máy nén khí trục vít, hãy xây dựng kế hoạch bảo trì vật tư tiêu hao định kỳ để tránh những rủi ro không đáng có.
