Checklist Kiểm Tra Máy Nén Khí

Máy nén khí là thiết bị quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp, cung cấp nguồn khí nén ổn định cho các hệ thống sản xuất và vận hành. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu suất và tuổi thọ máy, việc kiểm tra định kỳ theo checklist cụ thể là điều không thể bỏ qua. Trong bài viết này, khí nén AEMG sẽ hướng dẫn bạn cách xây dựng checklist kiểm tra máy nén khí chi tiết, giúp tối ưu hóa hoạt động và đảm bảo an toàn khi vận hành máy nén khí.

1. Tại Sao Cần Kiểm Tra Máy Nén Khí Theo Checklist Định Kỳ?

Việc kiểm tra máy nén khí theo checklist cụ thể giúp người vận hành dễ dàng đánh giá tình trạng của máy, phát hiện kịp thời các lỗi kỹ thuật và đảm bảo hoạt động trơn tru. Dưới đây là những lý do quan trọng:

• An toàn vận hành: Phát hiện sớm nguy cơ rò rỉ khí, áp suất không ổn định hoặc các lỗi có thể gây mất an toàn.
• Duy trì hiệu suất tối ưu: Giúp hệ thống khí nén vận hành ổn định, tiết kiệm điện năng và tối ưu chi phí sản xuất.
• Kéo dài tuổi thọ máy: Phát hiện và khắc phục sớm các dấu hiệu hao mòn giúp hạn chế hỏng hóc lớn.
• Tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật: Đảm bảo máy nén khí hoạt động theo đúng quy chuẩn, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và pháp lý.

2. Thời Hạn Nên Kiểm Tra Máy Nén Khí

Trong vận hành công nghiệp, chúng ta cần phân biệt rõ giữa Kiểm tra kỹ thuật và Kiểm định an toàn. Là một kỹ thuật viên, bạn không được phép lơ là bất kỳ mốc thời gian nào sau đây:

• Kiểm tra hàng ngày : Đây là nhiệm vụ bắt buộc của người trực máy. Trước khi bấm nút Start và sau khi máy chạy ổn định 30 phút, phải kiểm tra các chỉ số cơ bản (Mức dầu, Nhiệt độ, Tiếng ồn). Đừng đợi đến khi máy báo lỗi mới kiểm tra!

• Kiểm tra định kỳ theo giờ chạy:

  • Mỗi 500 giờ: Vệ sinh lọc gió, két giải nhiệt (nếu môi trường bụi).

  • Mỗi 2000 – 3000 giờ: Kiểm tra thay dầu, lọc dầu.

  • Mỗi 6000 giờ: Đại tu, thay lọc tách, kiểm tra vòng bi đầu nén.

• Thời hạn Kiểm định an toàn:

  • Đối với bình chứa khí nén và hệ thống áp lực: Bắt buộc kiểm định an toàn 3 năm/lần (với thiết bị mới) hoặc 1 – 2 năm/lần (với thiết bị cũ trên 12 năm sử dụng).

3. Checklist Kiểm Tra Máy Nén Khí Chi Tiết Từng Bước

Để thực hiện kiểm tra máy nén khí một cách khoa học và hiệu quả, AEMG khuyến nghị áp dụng checklist dưới đây. Quy trình bao gồm các bước kiểm tra trước khi vận hành, trong quá trình sử dụng và sau khi tắt máy.

3.1. Kiểm Tra Trước Khi Khởi Động

Trước khi bật máy nén khí, cần kiểm tra các yếu tố sau để đảm bảo điều kiện hoạt động tốt nhất:

• Kiểm tra nguồn điện: Đảm bảo điện áp ổn định, hệ thống dây điện không bị hở, đứt hoặc chập cháy.
• Kiểm tra mức dầu bôi trơn: Kiểm tra mức dầu trong kính thăm dầu, đảm bảo dầu đủ và không có cặn bẩn.
• Kiểm tra bộ lọc khí đầu vào: Vệ sinh hoặc thay thế nếu thấy bụi bẩn tích tụ nhiều.
• Kiểm tra ống dẫn khí: Đảm bảo không có rò rỉ, vết nứt hoặc hỏng hóc.
• Kiểm tra van xả nước: Đảm bảo van hoạt động tốt để tránh tích tụ hơi nước gây ảnh hưởng đến chất lượng khí nén.

3.2. Kiểm Tra Trong Quá Trình Vận Hành

Khi máy nén khí đang hoạt động, cần theo dõi và kiểm tra các thông số sau:

Kiểm Tra Áp Suất Khí Nén

• Đọc chỉ số trên đồng hồ đo áp suất và so sánh với mức tiêu chuẩn của nhà sản xuất.
• Nếu áp suất quá cao hoặc quá thấp, cần kiểm tra lại hệ thống van điều chỉnh.

Kiểm Tra Mức Dầu Và Hệ Thống Bôi Trơn

• Quan sát mức dầu bôi trơn qua kính thăm dầu, bổ sung nếu cần thiết.
• Nếu dầu có dấu hiệu bị biến chất hoặc quá cũ, cần thay dầu mới theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

Kiểm Tra Tiếng Ồn Và Rung Động

• Quan sát âm thanh hoạt động của máy. Nếu phát hiện tiếng ồn bất thường, có thể do lỗi cơ khí hoặc linh kiện bên trong bị lỏng.
• Kiểm tra chân máy để đảm bảo cố định chắc chắn, giảm rung lắc.

Kiểm Tra Chất Lượng Khí Nén

• Dùng bộ thử nghiệm để kiểm tra hàm lượng nước, dầu trong khí nén.
• Nếu lượng nước hoặc dầu quá cao, cần kiểm tra và vệ sinh bộ lọc tách nước, dầu.

3.3. Kiểm Tra Sau Khi Tắt Máy

Sau khi kết thúc ca vận hành, đừng quên thực hiện các bước kiểm tra quan trọng sau:

• Xả nước đọng trong bình chứa khí: Loại bỏ nước ngưng tụ để tránh han gỉ và ảnh hưởng đến chất lượng khí nén.
• Kiểm tra nhiệt độ máy nén: Đảm bảo máy không bị quá nóng hoặc có dấu hiệu quá tải.
• Kiểm tra rò rỉ khí nén: Dùng xà phòng kiểm tra các mối nối, van để phát hiện rò rỉ khí.
• Ghi chép thông số vận hành: Lưu lại các chỉ số quan trọng vào sổ nhật ký bảo trì để theo dõi tình trạng máy nén khí theo thời gian.

4. Các Hình Thức Kiểm Tra Máy Nén Khí

Dựa trên vòng đời và tình trạng hoạt động của thiết bị, quy trình kiểm tra được chia làm 3 hình thức chính. Mỗi hình thức có những tiêu chí “sống còn” riêng biệt:

4.1. Kiểm Tra Lần Đầu

Thực hiện khi: Máy mới được lắp đặt, vừa di dời vị trí, hoặc vừa trải qua đợt đại tu lớn.

• Mục đích: Đảm bảo mọi điều kiện lắp đặt đều đạt chuẩn trước khi đóng điện chính thức. Sai sót ở bước này có thể trả giá bằng cả cụm đầu nén.

• Các hạng mục “bất di bất dịch”:

  • Kiểm tra chiều quay động cơ: Tuyệt đối quan trọng! Nếu đấu ngược pha, trục vít quay ngược sẽ gây kẹt đầu nén chỉ trong 3 giây.

  • Kiểm tra nền móng & thông gió: Máy phải đặt trên nền phẳng, cách tường tối thiểu 1m để hút gió. Phòng máy có quá nóng không?

  • Kiểm tra rò rỉ khí/dầu: Siết lại toàn bộ các rắc-co, khớp nối sau quá trình vận chuyển rung lắc.

  • Đo dòng điện không tải & có tải: So sánh với mác máy (Nameplate) xem có bị quá dòng không.

4.2. Kiểm Tra Định Kỳ

Thực hiện khi: Theo lịch bảo dưỡng khuyến cáo của nhà sản xuất (AEMG/Hitachi/Kobelco…).

• Mục đích: Duy trì hiệu suất và ngăn ngừa sự cố (Preventive Maintenance).

• Quy trình chuyên sâu:

  • Hệ thống giải nhiệt: Soi đèn kiểm tra các khe tản nhiệt có bị bít kín bởi bụi/keo dầu không? Chênh lệch nhiệt độ (Delta T) dầu vào/ra két có đạt 10-15 độ không?

  • Hệ thống điện: Dùng súng bắn nhiệt kiểm tra các đầu cốt (cos) trong tủ điện. Nếu lỏng gây move (tia lửa điện) sẽ làm cháy khởi động từ hoặc biến tần.

  • Van an toàn (Safety Valve): Test tay xem van có xả khí khi kéo chốt không? Nếu van kẹt, nguy cơ nổ bình dầu là hiện hữu.

  • Phân tích dầu: Lấy mẫu dầu kiểm tra độ nhớt và màu sắc. Nếu dầu đen đặc hoặc có mạt kim loại óng ánh -> Dấu hiệu vòng bi sắp vỡ.

4.3. Kiểm Tra Bất Thường

Thực hiện khi: Máy phát ra tín hiệu lạ, báo lỗi trên màn hình hoặc người vận hành cảm thấy “có vấn đề”.

• Mục đích: Chẩn đoán bệnh (Troubleshooting) và xử lý sự cố khẩn cấp.

• Các dấu hiệu cần kiểm tra ngay lập tức:

  • Tiếng ồn lạ: Tiếng “rào rào” ở đầu nén (hỏng bi), tiếng “cạch cạch” ở khớp nối (vỡ giảm chấn).

  • Nhiệt độ tăng đột ngột: Máy đang chạy 80 độ vọt lên 105 độ -> Kiểm tra ngay van hằng nhiệt và quạt làm mát.

  • Hao dầu nhanh: Kiểm tra đường hồi dầu có bị tắc không? Lọc tách có bị thủng không?

  • Rung lắc mạnh: Kiểm tra bulong chân máy và độ đồng tâm của trục động cơ.

Lời khuyên từ chuyên gia AEMG: “Đừng đợi máy hỏng mới sửa. Một tiếng kêu nhỏ hôm nay nếu bị bỏ qua sẽ trở thành hóa đơn sửa chữa trăm triệu vào ngày mai. Hãy tuân thủ quy trình kiểm tra nghiêm ngặt để bảo vệ túi tiền của doanh nghiệp bạn.”

• Chất lượng đảm bảo:  Cam kết hàng chính hãng 100%, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
• Giá thành lý:  Mức giá cạnh tranh nhất so với cùng sản phẩm tương tự.
• Nhóm ngũ kỹ thuật nhiều kinh nghiệm:  Hỗ trợ thay thế và bảo dưỡng máy nén khí định kỳ.
• Tư vấn thiết kế hệ thống máy nén khí:  Được kỹ thuật chuyên môn trực tiếp tư vấn.
• Phân phối toàn quốc:  Vận chuyển toàn quốc, thanh toán linh hoạt.

Hotline: 0983 926 892 / 0328583300

Email: giangtq@aemg.vn

Fanpage :www.facebook.com/maynenkhiaemg

Youtube: www.youtube.com/@MAYNENKHIAEMG

---

Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật AEMG – Chuyên gia khí nén hàng đầu miền Bắc.