Trong quá trình vận hành hệ thống khí nén, chắc hẳn không ít lần bạn gặp phải tình trạng máy chạy mãi không ngắt dù áp suất đã lên quá cao, hoặc máy ngắt quá sớm khi chưa đủ áp lực làm việc. Lúc này, việc biết cách chỉnh rơ le máy nén khí chính là giải pháp cốt lõi để khắc phục triệt để sự cố. Thủ phạm đứng sau hiện tượng lệch áp này phần lớn xuất phát từ bộ phận rơ le áp suất (công tắc áp suất). Do đó, nắm rõ cách chỉnh rơ le máy nén khí đúng kỹ thuật không chỉ giúp chuỗi sản xuất không bị gián đoạn mà còn là yếu tố quan trọng để bảo vệ an toàn cho chính bạn và thiết bị.
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết quy trình từng bước để tự căn chỉnh bộ phận này một cách an toàn và chính xác tuyệt đối.

1. Rơ le máy nén khí là gì và khi nào cần điều chỉnh?
Rơ le máy nén khí (hay còn gọi là công tắc áp suất – Pressure Switch) là linh kiện có nhiệm vụ tự động đóng/ngắt nguồn điện cấp cho motor dựa trên áp suất thực tế bên trong bình chứa khí nén.

1.1. Dấu hiệu rơ le máy nén khí bị lệch áp suất
Bạn cần tiến hành kiểm tra và áp dụng cách chỉnh rơ le máy nén khí ngay nếu phát hiện các dấu hiệu sau:
-
Đồng hồ đo áp suất đã chỉ vượt quá vạch đỏ (giới hạn định mức) nhưng máy vẫn tiếp tục bơm khí, van an toàn liên tục xả ra tiếng lớn.
-
Máy nén khí ngắt quá sớm khi áp lực chưa đủ cấp cho các thiết bị ngoại vi (ví dụ máy mới lên 5 bar đã ngắt trong khi thiết bị cần 7 bar).
-
Máy không tự động bật lại khi áp suất trong bình chứa đã tụt xuống mức rất thấp

1.2. Tác hại nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời
Nếu để tình trạng lệch áp kéo dài, hệ thống sẽ phải đối mặt với nguy cơ nổ bình tích khí nén do quá áp, cháy hỏng motor do chạy quá tải liên tục và gây lãng phí một lượng điện năng cực kỳ lớn.

2. Chuẩn bị dụng cụ và nguyên tắc an toàn trước khi thực hiện
Trước khi bắt tay vào thực hiện cách chỉnh rơ le máy nén khí, yếu tố an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Hãy đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc sau:
-
Ngắt nguồn điện: Ngắt hoàn toàn Aptomat hoặc rút phích cắm cấp điện cho máy nén khí để tránh nguy cơ điện giật khi mở nắp rơ le.
-
Xả áp suất: Sử dụng van xả đáy hoặc kéo vòng van an toàn để đưa áp suất hiển thị trên đồng hồ về mức 0 bar.
-
Dụng cụ cần có: Chuẩn bị sẵn một tua vít bốn cạnh, một tua vít dẹt và kìm để vặn ốc định vị.

3. Hướng dẫn cách chỉnh rơ le máy nén khí chi tiết từng bước
Tùy thuộc vào loại máy nén khí bạn đang sử dụng là dòng máy mini gia đình hay máy trục vít công nghiệp, cấu tạo cơ khí của rơ le sẽ có sự khác biệt.
3.1. Cách chỉnh rơ le máy nén khí sử dụng điện lưới 220V (Máy mini / Máy piston nhỏ)
Dòng máy nén khí mini thường dùng rơ le một pha. Cấu tạo bên trong loại rơ le này khá đơn giản, chỉ có một vít lò xo lớn để điều chỉnh cả áp suất ngắt và áp suất bật.
-
Bước 1: Dùng tua vít tháo ốc nhựa để gỡ nắp bảo vệ bằng nhựa của rơ le ra.
-
Bước 2: Xác định vít lò xo điều chỉnh áp suất (thường có ký hiệu mũi tên kèm dấu cộng (+) và dấu trừ (-) đúc nổi bên cạnh).
-
Bước 3: Tiến hành điều chỉnh:
-
Để TĂNG áp suất ngắt: Vặn vít theo chiều kim đồng hồ (về phía dấu +). Lò xo bị nén lại sẽ khiến máy cần áp lực lớn hơn mới có thể đẩy tiếp điểm ngắt điện.
-
Để GIẢM áp suất ngắt: Vặn vít ngược chiều kim đồng hồ (về phía dấu -) để thả lỏng lò xo.
-
-
Bước 4: Cắm điện, cho máy chạy thử và quan sát đồng hồ đo xem máy ngắt đúng mức mong muốn chưa. Nếu chưa đạt, thực hiện lại bước 3 (mỗi lần chỉ vặn từ 1 – 2 vòng).

3.2. Cách chỉnh rơ le máy nén khí công nghiệp 380V (Máy trục vít / Máy piston lớn)
Đối với các dòng máy nén khí công nghiệp sử dụng điện 3 pha, cụm rơ le áp suất sẽ có cấu trúc phức tạp hơn với 2 vít điều chỉnh độc lập hoàn toàn:
-
Vít lớn (Kí hiệu P – Range): Dùng để điều chỉnh áp suất ngắt tối đa (Cut-out). Cách vặn tương tự như máy mini (Vặn theo chiều kim đồng hồ là TĂNG áp suất ngắt, vặn ngược chiều là GIẢM áp suất ngắt).
-
Vít nhỏ (Kí hiệu – Differential): Dùng để điều chỉnh độ lệch áp (khoảng cách giữa áp suất ngắt và áp suất bật lại).
-
Ví dụ: Bạn muốn máy ngắt ở 8 bar và bật lại khi tụt xuống 6 bar, tức là khoảng lệch áp .
-
Cách chỉnh rơ le máy nén khí: Vặn vít nhỏ theo chiều kim đồng hồ sẽ làm TĂNG khoảng lệch áp (tức là máy sẽ chờ áp suất tụt sâu hơn nữa mới bật lại). Vặn ngược chiều kim đồng hồ để GIẢM khoảng lệch (máy sẽ bật lại nhanh hơn khi áp suất vừa tụt nhẹ).
-

4. Bảng thông số áp suất đóng/ngắt tiêu chuẩn để tham khảo
Để quá trình cài đặt đạt hiệu quả cao nhất và không làm hại máy, bạn có thể tham khảo bảng thiết lập áp suất phổ biến dưới đây:
5. Những lưu ý quan trọng để tránh làm hỏng rơ le
Khi tự thực hiện cách chỉnh rơ le máy nén khí tại nhà hoặc xưởng sản xuất, hãy đặc biệt lưu ý những điểm sau để đảm bảo độ bền cho linh kiện:
-
Tuyệt đối không chỉnh quá áp giới hạn: Hãy xem kỹ tem mác trên bình tích khí để biết áp suất làm việc tối đa (thường là 8 bar hoặc 10 bar). Không bao giờ được chỉnh rơ le ngắt vượt quá con số này, nếu không sẽ làm rách màng cao su rơ le hoặc gây nguy hiểm cháy nổ.
-
Chỉnh từ tốn, không vặn bừa: Mỗi lần điều chỉnh vít, bạn chỉ nên xoay nửa vòng đến tối đa 2 vòng, sau đó cho máy chạy chu trình xả – nạp để test thử. Việc vặn quá chặt một lúc có thể làm kẹt cứng lò xo cơ khí bên trong.
-
Kiểm tra van an toàn: Sau khi chỉnh xong rơ le, hãy kéo thử chốt van an toàn xem có hoạt động nhạy bén không. Van an toàn phải luôn được thiết lập xả ở mức áp suất cao hơn mức ngắt của rơ le khoảng để làm nhiệm vụ dự phòng.
6. Khi nào bạn nên thay mới rơ le thay vì cố sửa chữa?
Nếu bạn đã áp dụng đúng cách chỉnh rơ le máy nén khí theo hướng dẫn ở trên nhưng áp suất đóng ngắt vẫn nhảy loạn xạ, không ổn định thì rất có thể thiết bị đã bị hỏng hóc phần cứng:
-
Các tiếp điểm đồng bên trong bị rỗ, cháy chập do mô-vê điện, không còn khả năng đóng cắt linh hoạt.
-
Màng cao su áp suất phía đáy rơ le bị rách khiến khí nén rò rỉ liên tục và hệ thống không cảm nhận được áp lực thực tế.
-
Lò xo cơ khí bị mỏi, mất đi độ đàn hồi tiêu chuẩn sau nhiều năm sử dụng.
Trong các trường hợp này, việc cố gắng tìm cách chỉnh rơ le máy nén khí sẽ không còn hiệu quả. Thay vào đó, việc thay thế một cụm rơ le áp suất chính hãng mới là giải pháp tối ưu và an toàn nhất cho hệ thống của bạn.
Nếu bạn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện cách chỉnh rơ le máy nén khí hoặc có nhu cầu thay thế linh kiện khí nén chính hãng, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kĩ thuật của chúng tôi để được tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ xử lý tận nơi nhanh chóng nhất!
